Sinh
viên thực tập – Vấn đề nan giải
Năm tư,
các bạn sinh viên phải nhanh chóng gấp rút, chuẩn bị đi thực tập, viết báo cáo.
Thực tập là quãng thời gian bạn thử nghiệm công việc chuyên ngành của mình, tạo
cho mình niềm đam mê, sự tự tin với nghề nghiệp mà mình đã chọn.Nhiều sinh viên
coi thực tập là một cơ hội lớn để mình học hỏi những kiến thức không được dạy
trên ghế nhà trường. Nhưng bên cạnh đó lại có những sinh viên coi thực tập là một
quãng thời gian để nghỉ ngơi và không thu hoạch được gì.
Địa
điểm thực tập - một vấn đề nan giải
Nhiều trường
đại học sinh viên phải tự mình tìm nơi thực tập, nếu không tìm được thì nhà trường
hoặc khoa sẽ liên hệ và giới thiệu đơn vị thực tập cho sinh viên. Nhất là với
những sinh viên học ngành Tài chính - Ngân hàng, thì năm nay để có được một chỗ
thực tập theo đúng chuyên ngành là vô cùng khó. Các bạn phải trải qua những
vòng thi từ nộp hồ sơ cho đến thi viết, phỏng vấn, không khác gì một cuộc tuyển
nhân viên. Chính vì vậy hầu hêt các sinh viên thường tới những chỗ quen biết để
thực tập. Một mặt vì tâm lí e dè, “sợ” mình không đủ kiến thức, trình độ cũng
như kinh nghiệm để làm việc ở những nơi khác. Một phần vì sinh viên thiếu kĩ
năng mềm khá nhiều nên “ngại” đi thực tập bởi phải thay đổi phong cách ăn mặc,
nói năng, đi đứng… sao cho ra dáng. Mặt khác, nhiều công ty nhận thực tập không
trùng với thời gian đi thực tập của sinh viên, mà thời hạn quy định xin dấu
cũng như giấy tờ nộp lại cho nhà trường đã làm nhiều bạn không biết nên thực tập
ở đâu.
Thực
tập và thực tế
Trước khi đến nơi thực tập, chắc chắn sinh
viên nào cũng háo hức, phấn khởi với bao dự định, ý tưởng trong đầu. Nhưng thực
tế thì lại trái ngược hoàn toàn. Mọi thứ không như bạn nghĩ. Rất ít các công
ty, tổ chức cho sinh viên thực tập được trực tiếp làm việc, hay chỉ dạy tận
tình. Các bạn thực tập hầu như chỉ đứng bên ngoài và quan sát, ngồi đọc tài liệu,
chứng từ hoặc làm những việc lặt vặt mà thôi.
Một bạn chia
sẻ: “Mình được người quen giới thiệu vào thực tập tại phòng kế toán một ngân
hàng TMCP, tưởng rằng đến đó sẽ có người hướng dẫn mình làm việc nhưng thực tế
thì suốt ngày mình chỉ đọc chứng từ mà thôi. Lúc đầu còn hăng hái, sau 2 tuần vừa
phải đi xa, lại không được làm gì, mình bắt đầu thấy nản và có ý định muốn xin
nghỉ. Mỗi tuần chỉ đến một, hai buổi thôi.”
Nhiều
sinh viên trước khi đi thực tập chủ yếu dành thời gian cho việc học và vui chơi
cùng bạn bè, vẫn còn “ngây thơ và ngô ngố” lắm. Vì thế đến nơi thực tập không
biết phải làm gì? Cứ ngồi yên tại chỗ, mọi người sai gì thì làm nấy, có sinh
viên lại phải làm công việc bưng nước, pha trà, lau bàn ghế rồi photo giấy tờ.
Ở
nhà thực tập và chờ xin dấu…
Là một thực
trạng rất rất phổ biến của nhiều sinh viên ở trường đại học khác nhau. Nhiều bạn
thì ngại, nhiều bạn thì có tâm lí ra trường chỉ cần có một tấm bằng rồi bố mẹ sẽ
lo cho một nơi tử tế nên nghĩ không cần tới nơi thực tập, cứ ở nhà nghỉ ngơi,
tha hồ đi chơi bay nhảy, đến thời gian gần phải nộp báo cáo thực tập thì mới bắt
đầu xin số liệu ở cơ quan rồi lên mạng tìm tài liệu sẵn có copy vào. Đến ngày nộp
thì chỉ cần xin nhận xét kèm chữ kí nữa là ổn.
Mình có cô bạn nhờ gia đình xin thực tập ở một cơ
quan nhà nước, bạn ấy chỉ một tuần đến một lần vào sáng thứ 4 cho thỉnh thoảng
mọi người thấy mặt rồi tìm cách “36 kế chuồn là thượng sách”. Hết kì cô nàng
“vác” giấy nhận xét cùng báo cáo đến cơ quan xin chữ kí thế là kết thúc kì thực
tập dài 2 tháng của mình.
Và
vẫn có những sinh viên thực tập thành công
Đó là những “chú ong chăm chỉ” không ngại
khó, ngại khổ. Các bạn biết cách hòa mình vào một tập thể. Có thể lúc đầu bạn
còn bỡ ngỡ nhưng đừng ngại ngần hay phải xấu hổ gì cả khi mình không biết một vấn
đề gì đó. Hãy cứ mạnh dạn hỏi han, đừng giấu dốt những khuyết điểm của mình. Đến
nơi thực tập sinh viên phải là người chủ động tìm việc để làm, để học hỏi, chứ
đừng thụ động chờ người ta giao việc cho mình. Nhiều sinh viên với tâm lí “mình
học đại học hẳn hoi sao lại phải làm những việc cỏn con, không đúng chuyên môn
tẹo nào nên khi đến nơi thực tập phải làm những việc “cỏn con” liền bắt đầu có
ý không muốn đến đó nữa.” Nhưng thực ra bất kì việc gì cũng cho mình những hiểu
biết mới.
Một bạn thực tập cho hay: “Mình thấy thực tập rất bổ
ích với các bạn sinh viên. Nó giúp mình có thêm rất nhiều những kĩ năng mềm, từ
giao tiếp với đồng nghiệp, với khách hàng, với đối tác như thế nào? Rồi thì xử
lí những tình huống khi khách tỏ ra bực bội, khó chịu mỗi lần họ đến gửi tiền,
rút tiền. Rất may mình được thực tập ở một chi nhánh ngân hàng mà ở đó các anh
chị đều trẻ tuổi, nhiệt tình giúp đỡ. Những ngày đầu mình chỉ được ngồi xem các
mẫu giấy tờ, rồi quan sát cách giao dịch, chào hỏi khác hàng ra sao? Nhưng sau
đó mình mạnh dạn “lăn xả” xin các anh chị cho đứng làm “tiếp tân” chào khách. Rồi
được các chị chỉ bảo cách cúi đầu, cách chỉ dẫn khách tới từng bàn. Anh trưởng
phòng còn chỉ dạy mình cách đóng một con dấu ra sao? Cứ tưởng chỉ cần “cộp” một
cái là xong, ai ngờ phía sau đó còn nhiều điều mình phải học thêm lắm.”
Cũng như trường hợp của bạn trên, Chiến (22t) tâm sự:
“Thực sự những ngày đầu đi thực tập mình thấy mệt mỏi kinh khủng. Cường độ làm
việc của các anh chị ở đó nhiều khi căng như dây đàn. Có những lúc mình chưa biết
việc bị quát mắng, ứa nước mắt. Nhưng cũng chính những ngày tháng như vậy lại
giúp mình thêm rắn rỏi hơn, càng bị mắng mình lại càng phải tự nhủ bản thân phải
càng cố gắng hơn, không được lùi bước. Sau 3 tháng thực tập, mình thấy trưởng
thành lên rất nhiều. Và thực sự mình phải cảm ơn các anh chị những người đi trước
đã nghiêm khắc những cũng rất tận tình chỉ dạy cho mình.”
Thực tập là cơ hội để các bạn sinh thể hiện mình, nhận
ra điểm mạnh, điểm yếu của mình. ( Xem mình có gì? Thiếu gì? Cần gì?) để tiếp tục
học hỏi, hoàn thiện cho công việc chính sau này. Đây là cơ hội cho những “chú
gà công nghiệp” được tự mình va chạm với những tình huống mà lâu nay bạn chỉ đọc
và giải quyết nó trên sách vở. Có thể nói thực tập là khâu quan trọng nhất của
suốt 4 năm đại học, nó chính là sợi dây kết nối giữa lí thuyết và thực tiễn. Vì
vậy mong rằng các bạn sinh viên đừng bỏ qua cơ hội này.
